Wijkimpressie

Wijkimpressie Eurowoningen Leusden | Groenstichting

Welkom op de website van de Groenstichting Rozendaal. U vindt op deze website informatie over de bijzondere wijk Rozendaal in Leusden. In de volksmond wordt de wijk ook wel ‘De Eurowoningen’ genoemd.

Een gedeelte van de informatie is beschikbaar voor alle bezoekers. Een ander deel is alleen beschikbaar voor bewoners van “De Eurowoningen in Leusden”.

Al meer dan 40 jaar mogen wij trots zijn op het unieke karakter van onze wijk. Het bijzondere woonconcept, dat met de bouw van onze wijk in de zeventiger jaren hoge ogen gooide, blijkt nog steeds te werken, niet in de laatste plaats dankzij de betrokkenheid van vele vrijwilligers.

Het woonconcept waarin bewoners zelf de verantwoordelijkheid krijgen voor een aantal voorzieningen in hun wijk, blijkt een positieve invloed te hebben op het leefklimaat.

Onze wijk heeft eerder de uitstraling van een vakantiepark dan van een woonwijk. Oorspronkelijk heette het plan Europarkstad Leusden. De straatnamen verwijzen daarom naar allerlei Europese landstreken.

Het oorspronkelijke plan was overigens veelomvattender. Dat blijkt ook uit het feit dat de alfabetische benaming van de pleinen niet verder gaat dan de H van Henegouwen.

Onze Eurowoningen zijn gebaseerd op experimenten met lucifersdoosjes. Na de Tweede Wereldoorlog werd er vooral functioneel gebouwd. Om snel in de grote behoefte aan woningen te voorzien werden veel rijtjeshuizen in rechte blokken geplaatst. Eind jaren vijftig kwam een groep architecten in verzet tegen deze aanpak. Zij zagen meer mogelijkheden om de ruimte efficiënt te benutten.

In het blad Forum liet architect Hertzberger in 1959 met behulp van lucifersdoosjes zien hoe het anders kon. ‘Door onderlinge verschuivingen ontstaat een veel grotere rijkdom aan ruimtelijke overgangen’, betoogde hij. Terrassen en balkons kregen een heel andere sfeer dan de minimale balkonnetjes die tot dan toe gebruikelijk waren. Vanuit deze ideeën zijn diverse gebouwen ontstaan. Later kreeg deze stroming de naam structuralisme. Voorbeelden van structuralistische gebouwen zijn onder andere de Kasba in Hengelo en het oude gebouw van Centraal Beheer in Apeldoorn.

In de literatuur is een fraai citaat over onze wijk te vinden: ‘Zo ontstonden nogal wat wijkjes met onderling geschakelde woningen, tot geheel nieuwe vormen. Ze kwamen tot uitdrukking in nieuwe woongebieden met een – soms bijna eindeloze – herhaling van bijvoorbeeld een gebogen blok woningen of een cluster bestaande uit een standaardfiguratie van enkele blokjes. Een representatief voorbeeld daarvan vormde het ontwerp van Henk Klunder voor 1100 identieke woningen in eenvormig gebogen blokken eengezinswoningen voor ‘Europarkstad’ in Leusden, waarvan slechts een deel is

gerealiseerd. De onderling verschoven woningen beschikken over een beschermde buitenruimte met terras en balkon zoals die met lucifersdoosjes in Forum waren gesuggereerd.’

artMediaVVVLeusden

Niet alleen het ontwerp van de wijk was nieuw en bijzonder, ook de wijze waarop het beheer werd georganiseerd was nieuw. Nu, na ruim 40 jaar blijkt het concept, waarin de bewoners gedeeltelijk zelf beschikken over het onderhoud van hun eigen wijk, nog steeds te werken. De binnenpleinen zijn door de bewoners zelf ontworpen en gerealiseerd. Ondanks de eenvormigheid van de huizen kreeg elk plein daardoor een eigen gezicht. Ook nu nog kunnen bewoners zelf meebeslissen als een herinrichting van hun middenplein aan de orde is.

(info ontleend aan: ‘Structuralisme in de Nederlandse architectuur’, Wim J. van Heuvel, uitgeverij 010 Rotterdam, 1992)